fbpx
Home ReviewsGame Reviews No longer home | The Review

No longer home | The Review

Γράφει ο/η Στέλιος Αναγνωστόπουλος

After being hurt by the world so much, they began to see the demons within humans. So without hiding it through trickery, they worked to express it.

– Osamu Dazai, No longer human

No more talking

Το «No longer home» αποτελεί την τολμηρή ψηφιακή ημι-αυτοβιογραφία των δημιουργών Hana Lee και Cel Davison. Οι ίδιοι ανήκουν στο μη-δυαδικό (non-binary) φύλο, δηλαδή χωρίς τις δεσμεύσεις του βιολογικού φύλου αναφορικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Δεν είναι σύνηθες να πρωταγωνιστεί LBGTQ+ χαρακτήρας σε video games. Τελευταία, βέβαια, έχουν γίνει σημαντικά βήματα και, μάλιστα, υπάρχει αντίστοιχη κατηγορία παιχνιδιών σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες όπως το Steam, πράγμα μεν αρκετά ενθαρρυντικό για το μέλλον αλλά με μια ιδιάζουσα προβληματική για την οποία επιφυλάσσομαι να σας παρουσιάσω στο εγγύς μέλλον ένα ειδικό αφιέρωμα. Επιστρέφοντας στην αρχική μας τοποθέτηση, οι αναφορές στις πλείστες των περιπτώσεων περιορίζονται σε δευτερεύοντες -στην καλύτερη περίπτωση- χαρακτήρες/ στερεότυπα, αναφανδόν καρικατούρες, περισσότερο ώστε να δώσουν μια.. κωμική νότα στο παιχνίδι. Ιστορικά, τα παιχνίδια όπου ο κύριος χειρισμός ανήκει πρωτογενώς σε ήρωα LBGTQ+ είναι, αν όχι αμελητέα, σίγουρα αριθμητικά προκλητικά αδιάφορα. Δεν θα αναλωθώ σε αναφορές όπου έχουν ήδη επισημανθεί είτε από ερευνητές είτε σε λίστες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο σχετικά με αυτούς τους χαρακτήρες για τις αντίστοιχες θεματολογίες. Σημασία έχει όμως να επισημανθεί ότι παιχνίδια όπως τα Gone Home, Life is strange, Hades, 2064: Read Only Memories, VA-11HALL-A, Night in the woods, The Missing: J.J. Macfield and the Island of Memories, Tell me why χαρακτηρίζονται από πληθώρα αναφορών αλλά και χειρισμού non binary, agender, bisexual, pansexual και άλλων χαρακτήρων με εξαιρετικό δομικό υπόβαθρο. Σίγουρα μου διαφεύγουν πολλά ακόμα αλλά περιορίζομαι σε όσα είναι εις γνώσιν μου (και προφανώς έχω ιδία πείρα) σχετικά με την LBGTQ+ κουλτούρα.

Θα μπορούσαν να ειπωθούν πολλά αλλά λόγω του εξαιρετικά περιορισμένου χρόνου και χώρου θα περιοριστώ στο να αναφέρω  το πιο εύλογο· ο κόσμος κινείται (ακόμα τουλάχιστον), είτε το θέλουν κάποιοι είτε όχι. Αν σας διακατέχει τόσο πολύ η ρητορική μίσους για οτιδήποτε διαφορετικό και η πραγματικότητα δε σας επιτρέπει, βρε αδερφοί, να μεταμορφωθείτε σε Dark Lords, σε Knights who say Ni ή δεν ξέρω τι άλλο φαντασιακό επιθυμείτε ώστε να προτάξετε προς επιβολή μίας και μόνο πραγματικότητας μπορείτε απλά να εκτονωθείτε με διαφορετικούς τρόπους. Όχι όμως προς και μέσα στην κοινωνία. Ας μη μας διαφεύγει ότι πρόσφατα ακόμα και σε triple A τίτλους, όπως το The Last of us Part 2, λόγω της ερωτικής σχέσης της Ellie με την Dina τα πληκτρολόγια των απανταχού υπερασπιστών της κανονικότητας και της ηθικής τάξεως πήραν φωτιά απειλώντας ανοιχτά, μάλιστα, και την σωματική ακεραιότητα των developers της Naughty Dog.

The story/ \ʎɹoʇs ǝɥ

Στην σύντομη αυτή ιστορία θα συναντήσουμε τους νεαρούς Ao και Bo οι οποίοι είναι non-binary φίλοι. Με αφορμή την ολοκλήρωση των σπουδών τους και την λήξη της βίζας του Bo που θα τον οδηγήσει υποχρεωτικά πίσω στην χώρα του την Ιαπωνία, οι δύο νέοι αυτοί άνθρωποι θα ξεκινήσουν ένα ατμοσφαιρικό διαλεκτικό ταξίδι συναισθημάτων όπου ανάμεσα σε άλλα θα συγκλονιστούν και θα γοητευτούν με «ξυπνήματα», την αγωνία της ενηλικίωσης, την ταυτότητα και τα προσωπεία που απορρέουν από τις κοινωνικές επιταγές. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του ταξιδιού καλύπτεται από τετελεσμένα γεγονότα ιδωμένα όμως στο εξής πιο νηφάλια μέσα από το πρίσμα της συναισθηματικής ωρίμανσης, τις εμπειρίες της ακαδημαϊκής ζωής και του φιλικού τους περιβάλλοντος. Πολλές φορές θα βρεθούν σε νοητικά αδιέξοδα αφού αναπόφευκτα οι κοσμοθεωρίες τους αντιμετωπίζονται από το οικογενειακό και ευρύτερο περιβάλλον τους ως κάτι εφήμερο, μια απερισκεψία της νεανικής αφέλειας, μια εκτροπή της φύσης, της ιδεολογίας, της θρησκείας ακόμα και του.. πατριωτισμού (αφού δεν τίθεται καν θέμα κλωνοπ.. εμ διαιώνισης του έθνους) εκχυδαΐζοντας έτσι την αυτοδιάθεσή τους. Μέσα σε αυτό το concept, οι δύο φίλοι θα επιδιώξουν από κοινού να στηρίξει ο ένας τον άλλον. Και εμείς αυτούς.

Μετά από μια βραδιά με την παρέα τους στην αυλή του σπιτιού στο οποίο έμειναν για ένα έτος, συζητούν μια σειρά επίκαιρων θεμάτων, συνοψίζουν τα χρόνια συγκατοίκησής τους προχωρώντας πολλές φορές σε αποκαλύψεις, απολαμβάνουν τους καρπούς της γνωριμίας και των κοινών εμπειριών τους μέσα από την ακαδημαϊκή τους ζωή. Οικογενειακές προσδοκίες που στραγγαλίζουν την ανεξαρτησία, κοινωνικές προκαταλήψεις που ορίζουν την «ζωή» ως νευρωτικό αυτοσκοπό, η απομόνωση ως ησυχαστήριο ή ορμητήριο, στρατόπεδα κανονικότητας, αδιάφορη επαγγελματική σταδιοδρομία, όλα αυτά θα αποτελέσουν όχι μόνο το περιεχόμενο των διαλόγων και των σκέψεων αλλά πολλές φορές θα υποστασιοποιηθούν σε παράξενες μορφές, όπως τέρατα και glitches. Οι αναφορές αυτές βασίζονται σε έργα των Marquez, Camus, Sontag, Kafka, Tarkovsky, Wong Kar Wai και πάρα πολλών άλλων μεταξύ των οποίων και η Sara Ahmed, ακτιβίστρια και ερευνήτρια για θέματα LBGTQ+, για τους οποίους γίνεται ιδιαίτερη μνεία στο τέλος του παιχνιδιού.

Acts

Το gameplay του παιχνιδιού διακρίνεται σε δύο κατηγορίες· από την κίνηση μέσα στο σπίτι -και κατ’ επέκταση στα δωμάτιά του- και αλληλοεπιδρώντας με τα αντικείμενα. Η επαφή σας με τα αυτά θα παρουσιάζει συνήθως δύο επιλογές οι οποίες αφορούν σκέψεις και συναισθήματα και εναπόκειται στη δική σας ευχέρεια για το αν θα προτιμήσετε κάποια αισιόδοξη ή απαισιόδοξη προοπτική σύμφωνα με την οποία θα ακολουθήσει τελικά μια αλυσιδωτή διαλεκτική αντίδραση απαντήσεων ή νοητικών διεργασιών.  Η άλλη κατηγορία αφορά τους διαλόγους όπου και εδώ έχετε τη δυνατότητα να επιλέξετε είτε τον ενδόμυχο συλλογισμό είτε το διάλογο. Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, δεν αλλάζει κάτι όσον αφορά την αυλαία του παιχνιδιού και είναι καθαρά θέμα προσέγγισής και υποκειμενικής σκοπιάς των πραγμάτων, ίσως και της βιωματικής εμπειρίας του ίδιου του παίκτη καθώς πολλά θέματα πιθανόν να αναμοχλεύουν και προσωπικές εμπειρίες.  

Υπάρχει μια άπλειστη, ας μου επιτραπεί η έκφραση, θεατρικότητα η οποία γίνεται άμεσα αντιληπτή μέσα από το περιβάλλον. Καθώς αποκαλύπτεται μέσα από τους διαλόγους η ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων, παράλληλα διαμορφώνεται και το περιβάλλον αφού τα σκηνικά αλλάζουν διαρκώς παραχωρώντας τη θέση τους σε άλλες «πράξεις». Μια μειλίχια, λακωνικά και φειδωλά εκπεφρασμένη διαλεκτική προσέγγιση που εξελίσσεται παράλληλα με τους μονολόγους και τους διαλόγους, τις σκέψεις πάνω σε -και δεδομένα για τους υπόλοιπους- ευαίσθητα ζητήματα, μελλοντικές ανησυχίες, την αντιμετώπιση προκαταλήψεων και των κοινωνικών στερεοτύπων, την ταυτότητα φύλου και τον ρατσισμό της καθημερινότητας, τον αποκλεισμό και τη χειραφέτηση. Ο χειρισμός είναι κλασικός point and click και text-driven χωρίς γρίφους μεταφέροντας τους χαρακτήρες μας από δωμάτιο σε δωμάτιο, αλληλοεπιδρώντας με κάποια αντικείμενα. Μέσα από τους διαλόγους είτε επιλέγετε να σχολιάσετε με τον χαρακτήρα που υποδύεστε εκείνη τη στιγμή είτε να προχωρήσετε σε κάποια σκέψη που όμως θα δώσει διαφορετική τροπή στη συζήτηση, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, αφού μέσα από αυτούς θα τους κατευθύνετε. Αυτό, όπως αντιλαμβάνεστε, αυξάνει και το replayability καθώς εμφανίζονται επιπλέον και πολύ ενδιαφέροντες διάλογοι.

Όσον αφορά τα γραφικά και τον ήχο, θυμίζουν έντονα το αγαπημένο μου Kentucky Route Zero ενώ η ambient μουσική είναι εξαιρετική, συγχρονίζεται απόλυτα με τις διαθέσεις των χαρακτήρων μας και πάντα προσφέρει μια οριστική ανακούφιση με το τέλος της δραματικής «πράξης». Το τεχνικά άρτιο περιβάλλον δημιουργεί σε πραγματικό χρόνο, και έχοντας ως πρώτη ύλη τις αναμνήσεις τους, ένα πανέμορφο μωσαϊκό βιωμάτων πόνου και δυναμικής αισιοδοξίας. Δεν υπάρχει τίποτα αφηρημένο, καμία υπόνοια και πνευματική λογοκρισία, όλα εξετάζονται ακριβώς όπως συμβαίνουν δίχως υπερβολές. Οι χαρακτήρες δεν είναι αφελείς ούτε ονειροπαρμένοι, γνωρίζουν πολύ καλά τι θα αντιμετωπίσουν μετά τη «διαβατήρια» αυτή τελετή και μας το δηλώνουν χωρίς να προκαλούν τον χλιαρό «ανθρωπιστικό» οίκτο. Η διάρκεια του παιχνιδιού δεν ξεπερνά τις δύο ώρες κατά προσέγγιση αλλά η έλλειψη «φλυαρίας» και η συμπυκνωμένη αφήγηση δίνουν ένα πανέμορφο αποτέλεσμα τόσο οπτικά όσο και συναισθηματικά. Δεν απασχολεί τους δημιουργούς ο συμβολισμός -που πολλές φορές παρασύρει «μπουκώνοντας» το αφήγημα- αν και δεν απουσιάζει εντελώς σε ευκαιριακά σημεία αλλά είναι straightforward.

It’s a sin

Οι κοινωνιοπαθείς ή αν προτιμάτε οι κοινωνικά ανεπαρκείς θα το αγνοήσουν και ίσως λειτουργήσουν άλλου είδους.. αντανακλαστικά. Στους υπόλοιπους εύχομαι να απολαύσετε ένα σύντομο άλλα πολύ συγκινητικό παιχνίδι με ζωντανούς και ειλικρινείς χαρακτήρες. Λίγες ώρες πριν δημοσιευτεί αυτό το review, με μεγάλη μου έκπληξη διαπίστωσα ότι μεγάλο αθηναϊκό τηλεοπτικό κανάλι λογόκρινε μια σκηνή από ένα επεισόδιο του «Two and a half men» όπου ο Alan φιλάει συνεπιβάτη του στο αυτοκίνητο για να διαπιστώσει εάν είναι gay. Το θέμα πήρε διαστάσεις στα social media αλλά, φυσικά, δεν υπήρξε καμία αντίδραση ούτε από το κανάλι ούτε από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Αυτό το περιστατικό δεν το αναφέρω γιατί «έκατσε» καλά στο timing χάριν μιας συγκινησιακής φόρτισης αλλά για να επισημάνω ότι κάθε μέρα, και ειδικά μέσα από την pop culture, τα περιστατικά αυτά αφθονούν με τελικό αποδέκτη το συλλογικό. Μέσα από το justgamer θα συνεχίσουμε να παρουσιάζουμε και να υποστηρίζουμε ανεξάρτητες και μικρότερες παραγωγές μέσα από τις οποίες θίγονται -πολλές φορές ακόμα και υπόρρητα- κοινωνικά ζητήματα. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό, όπως τονίζω συχνά, ότι και στα video games σαν pop culture διαπολιτισμικό φαινόμενο καταγράφονται συλλογικές μνήμες και διαθέσεις. Ο δικός μας ρόλος είναι να καταγράφουμε αυτές τις εκφράσεις και να τις αναδεικνύουμε ειδικά σε μια εποχή όπου βασική επιδίωξη είναι ο περιορισμός του συνάνθρώπου μας τηλε-πλησίον περσόνα ή μαριονέτα που κινείται με προκαθορισμένα μονοθεματικά οργανωμένα πρότυπα.

It’s a miracle

Το «No longer home» δε διεκδικεί πρωτεία ακτιβισμού ούτε καταφεύγει σε παρακλήσεις ή προσταγές· το ύφος διαθέτει μια γλυκιά νοσταλγία που δεν επιτρέπει περιθώρια τροπικότητας, υποκειμενικών, δηλαδή, προτάσεων, και δε συμβιβάζεται με τίποτα λιγότερο από την ανθρωπιά όσο συνηθισμένο και αν ακούγεται. Οι Ao και Bo δεν είναι υπερ-ήρωες· αντιθέτως είναι ευάλωτοι, εύθραυστοι και ειλικρινείς με ό,τι συμβαίνει εκεί έξω. Φαινομενικά συζητούν και σκέφτονται απευθυνόμενοι στους εαυτούς τους αλλά στην πραγματικότητα γίνεται προσπάθεια να κοινοποιηθούν όλα αυτά, να καταστούν αντιληπτά στον παίκτη και τον μακρόκοσμό του.

Ευχαριστούμε θερμά την Humble Grove για τη διάθεση του παιχνιδιού.

You may also like